चालू घडामोडी – 8 नोव्हेंबर 2026

8 नोव्हेंबर 2026

राष्ट्रीय घडामोडी

पंतप्रधानांची बस्तरमध्ये दिवाळी — ‘पहिली नक्षलमुक्त दिवाळी’

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी करणपूर (बस्तर, छत्तीसगड) येथील CoBRA ऑपरेशन्स बेसवर सुरक्षा दलांसोबत दिवाळी साजरी केली.
देशातील सर्व जिल्हे नक्षलमुक्त असलेली ही पहिली दिवाळी; गेल्या वर्षभरात कर्तव्यावर एकाही CRPF जवानाचा मृत्यू नाही — 47 वर्षांत प्रथमच.
एकेकाळी डावा कट्टरतावाद (LWE) सुमारे 20 राज्यांतील 230 हून अधिक जिल्ह्यांत; विकास मोहिमेत 15,000 किमीहून अधिक रस्ते, 9,500 हून अधिक मोबाइल टॉवर्स, सुमारे 175 एकलव्य शाळा.
CoBRA — Commando Battalion for Resolute Action (CRPF चे विशेष दल).

★ परीक्षा मुद्दा: CoBRA — CRPF; 47 वर्षांत प्रथम शून्य मृत्यू; LWE 230+ जिल्हे.

लालकृष्ण अडवाणी यांचे 100 व्या वर्षात पदार्पण

भारतरत्न व माजी उपपंतप्रधान लालकृष्ण अडवाणी यांनी 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी 100 व्या वर्षात पदार्पण केले; पंतप्रधानांनी शुभेच्छा देऊन लेख प्रसिद्ध केला.
योगदान — फाळणीचा अनुभव, जनसंघ बळकट करणे, भाजपची उभारणी, आणीबाणीविरोधी संघर्ष, सोमनाथ–अयोध्या रथयात्रा.
भारतरत्न प्रदान — 2024; उपपंतप्रधान — 2002–2004.

★ परीक्षा मुद्दा: अडवाणी — भारतरत्न 2024; रथयात्रा सोमनाथ–अयोध्या.

बुद्ध अवशेष प्रदर्शन — तवांग समारोप, आता बोमडिला

तवांग मठात (गादेन नामग्याल ल्हात्से) सात दिवसांचे प्रदर्शन 7 नोव्हेंबर रोजी संपले — 31,000 भाविक.
अवशेष हवाई दलाच्या चिनूक हेलिकॉप्टरने बोमडिला येथील थुबचोग गात्सेल लिंग (TGL) मठात — 8 ते 13 नोव्हें. दर्शन; पुढे नामसाई (गोल्डन पॅगोडा) — 14 ते 20 नोव्हें.
आयोजक — सांस्कृतिक मंत्रालय, अरुणाचल प्रदेश सरकार व आंतरराष्ट्रीय बौद्ध महासंघ (IBC).

★ परीक्षा मुद्दा: तवांग — गादेन नामग्याल ल्हात्से; बोमडिला — TGL; नामसाई — गोल्डन पॅगोडा.

ग्रीन दिवाळी मोहीम 2026 — 130 NCAP शहरे

20 ऑक्टोबर ते 8 नोव्हेंबर; मिशन LiFE (Lifestyle for Environment) अंतर्गत; राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रमातील (NCAP) 130 शहरे (24 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश).
अंमलबजावणी — WWF-India चे EIACP केंद्र, पर्यावरण मंत्रालयाच्या सहाय्याने; दैनिक AQI साठी CPCB चे ‘SAMEER’ ॲप.
दिवाळीच्या रात्री दिल्लीत काही भागांत प्रदूषण WHO मर्यादेच्या 50 पटीहून अधिक (The Hindu).

★ परीक्षा मुद्दा: मिशन LiFE; NCAP 130 शहरे; SAMEER ॲप.

‘श्रम संवाद’ — नवीन कामगार संहितांवर जनजागृती, देवास

केंद्रीय कामगार मंत्रालय व मध्य प्रदेश कामगार विभागाचा जिल्हास्तरीय कार्यक्रम — देवास (म.प्र.), 5 नोव्हें.
चार कामगार संहिता — वेतन; औद्योगिक संबंध; सामाजिक सुरक्षा; व्यावसायिक सुरक्षा, आरोग्य व कामाची स्थिती.
EPFO चे सत्र — PM विकसित भारत रोजगार योजना (PMVBRY); DGLW चे सत्र — PM श्रम योगी मानधन (PM-SYM) पेन्शन योजना.

★ परीक्षा मुद्दा: 4 कामगार संहिता; PM-SYM — असंघटित कामगार पेन्शन.

नोटबंदीची 10 वर्षे (8 नोव्हेंबर 2016)

8 नोव्हेंबर 2016 रोजी ₹500 व ₹1,000 च्या नोटा चलनातून बाद; नंतर ₹2,000 व नवी ₹500 नोट आली.
10 वर्षांनंतर रोख वापर जवळजवळ तसाच, बनावट नोटा वाढल्याचे निरीक्षण (The Hindu, 8 नोव्हें.).

आंतरराष्ट्रीय

येमेनमध्ये अडकलेल्या 19 भारतीय खलाशांची सुटका

होदेदा व साना येथे दोन आठवडे अडकलेले 19 भारतीय खलाशी सुरक्षितपणे बाहेर काढले — भारतीय दूतावासाची माहिती (8 नोव्हें.).

संरक्षण

राजनाथ सिंह यांची सिक्कीममध्ये जवानांसोबत दिवाळी

संरक्षणमंत्र्यांनी त्रिशक्ती कोर (33 कोर) च्या सिक्कीममधील अग्रिम भागात दिवाळी साजरी केली; लष्करप्रमुख जनरल धीरज सेठ सोबत.
शेराथांग युद्ध स्मारक येथे श्रद्धांजली; बाबा हरभजन सिंग स्मारकाला भेट.
राष्ट्रीय युद्ध स्मारकावर (नवी दिल्ली, 2019) सुमारे 26,000 हुतात्म्यांची नावे सुवर्णाक्षरांत.

★ परीक्षा मुद्दा: त्रिशक्ती = 33 कोर; शेराथांग स्मारक.

महाराष्ट्र

दुष्काळ — फळबागा वाचवण्यासाठी 15 डिसेंबरपर्यंत बोअरवेल सवलत

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस: नवीन बोअरवेल खोदणे/जुनी खोल करणे यावरील निर्बंध 15 डिसेंबरपर्यंत शिथिल — फक्त झाडे वाचवण्यासाठी आवश्यक तिथे, पूर्वपरवानगीने (सरसकट नाही).
घोषणा — लोहारी सावंगा (ता. नरखेड, जि. नागपूर); मुख्यमंत्री तेथे शेतकरी कुटुंबासोबत दिवाळीसाठी मुक्कामी.
जल जीवन मिशनची 75% हून अधिक पूर्ण कामे प्राधान्याने निधी देऊन पूर्ण; वनालगतच्या शेतांसाठी कुंपण योजनेचा विस्तार.

★ परीक्षा मुद्दा: बोअरवेल सवलत — 15 डिसें.; JJM 75%+ कामे प्राधान्य.

झटपट उजळणी

मुद्दा	उत्तर
बस्तर दिवाळी	CoBRA बेस, करणपूर; पहिली नक्षलमुक्त दिवाळी
अडवाणी	100 व्या वर्षात; भारतरत्न 2024
बुद्ध अवशेष	तवांग 31,000 → बोमडिला (TGL) → नामसाई
ग्रीन दिवाळी	मिशन LiFE; 130 NCAP शहरे
श्रम संवाद	देवास; 4 कामगार संहिता
नोटबंदी	8 नोव्हें. 2016; ₹500/₹1,000
राजनाथ सिंह	त्रिशक्ती कोर, सिक्कीम; शेराथांग स्मारक
बोअरवेल सवलत	15 डिसेंबरपर्यंत, पूर्वपरवानगीने

संदर्भ

आधार: PIB, ISRO, आकाशवाणी (newsonair), The Hindu, Indian Express, India Today. प्रश्न स्वतंत्रपणे रचलेले आहेत.